1. Khái niệm ký thuật cưa trong gia công cơ khí
– Cưa là một trong các công đoạn của gia công nguội, và dụng cụ được dùng để thực hiện công việc cắt phôi hoặc để cắt bỏ đi các lượng dư quá lớn là cưa.
– Cưa là dụng cụ có một khung sắt có tay nắm, và một lưỡi cưa được lắp trên khung cưa nhờ hai chốt gồm: một chốt giữ và một chốt căng có tay vặn để thay đổi.
– Lưỡi cưa được lắp lên khung theo hai hướng là: lắp thuận và lắp nghịch. Thông thường người ta lắp lưỡi cưa thuận.
– Khi cưa các chi tiết với đường cưa sâu người gia công có thể lắp lưỡi cưa vuông góc với khung cưa.
2. Tư thế và thao tác khi cưa
+ Tư thế
– Tư thế chân khi thực hiện gia công cưa: Hai chân đứng dang rộng bằng vai , thẳng người ( tư thế nghỉ).
– Tư thế tay khi tiến hành gia công: Tay thuận cầm cán cưa gọn trong bàn tay, tay nghịch cầm máng vào phía trước khung cưa.
+ Thao tác cưa trong gia công cơ khí
– Đặt lưỡi cưa vào đúng vị trí cần gia công, hai tay đè khung cưa xuống và đẩy dài tới hết chiều dài của lưỡi cưa và kéo lại để cắt. Khi cưa đến vị trí cần cắt ta nhấc nhẹ cưa lên khỏi bề mặt gia công. Tốc độ cưa người thợ cơ khí cần thực hiện khoảng 65 đến 85 hành trình kép/phút.
– Hướng cưa tạo với bàn chân thuận một góc là 60 – 90o .
* Các chú ý trong kỹ thuật cưa cưa:
– Thực hiện cưa dài hết chiều dài lưỡi cưa
– Không nghiêng khung cưa trong quá trình thực hiện
– Không bẻ khung cưa
– Không đánh võng khung cưa.
3. Kỹ thuật cưa trong gia công cơ khí
+ Kỹ thuật cưa cơ bản khi thực hiện thao tác cưa:
– Cưa theo đường thẳng: đây là kỹ thuật cưa cơ bản nhất trong phương pháp cưa, người cưa cần thực hiện đường cưa thẳng theo vết vạch dấu theo độ chính xác cao nhất.
– Cưa mở rộng: sau khi thực hiện thành thạo được cấp độ cưa cơ bản thì người thợ cơ khí cần phải thực hiện một đường cưa có bề rộng khoảng 1,5 – 2 lần bề rộng của lưỡi cưa. Để thực hiện thao tác cưa theo yêu cầu này thì người cưa phải liên tục lách lưỡi cưa qua lại để có thể mở rộng đường cưa, đồng thời phải thực hiện đúng theo đường đã vạch.
– Cưa đường cong: Sau khi đã thực hiện được cấp độ cưa mở rộng thì ta nhận thấy rằng lưỡi cưa có thể nghiêng được một chút trong rãnh đã cưa, có nghĩa là ta có thể thay đổi hướng đi của đường cưa.
+ Các sai hỏng khi cưa, nguyên nhân và cách khắc phục
Trong khi thao tác cưa cơ bản người cưa thường cưa sai so với vết vạch dấu do các nguyên nhân sau:
– Do lưỡi cưa đặt sai vị trí: Trong thao tác cưa, khi bắt đầu cưa, hoặc khi đẩy cưa tới và lùi cưa về thì lưỡi cưa sẽ bị dịch chuyển sai vị trí vạch dấu, và dẫn đến đường cưa bị sai. Để khắc phục nguyên nhân này thì khi bắt đầu đường cưa, người thợ cơ khí cần cho lưỡi cưa vào đúng vị trí vạch dấu, và tì ngón tay cái của bàn tay nghịch vào bên thân lưỡi cưa rồi kéo cưa tới lui tạo một vết hằn đúng vị trí vạch dấu, sau đó mới bắt đầu thao tác cưa.
– Do khung cưa bị nghiêng: Khi tư thế và thao tác cưa đúng thì mắt, vị trí cắt của lưỡi cưa và khung cưa đồng phẳng. Để quan sát vị trí cắt của lưỡi cưa thay vì nghiêng đầu để nhìn, người ta thường có thói quen nghiêng khung cưa, từ đó dẫn đến lưỡi cưa cũng bị nghiêng theo dẫn đến đường cưa bị sai. Để tránh các sai hỏng do nguyên nhân này thì người thực hiện cưa phải giữ cho khung cưa thẳng với đường cưa.
– Do mòn me lưỡi cưa: Để tránh các hiện tượng kẹt lưỡi cưa do phoi bụi lọt vào vị trí cưa hoặc do giãn nở nhiệt khi cưa, người ta cần chế tạo lưỡi cưa có các răng cắt được bẻ qua lại sang hai bên được gọi là bẻ me lưỡi cưa. Tuy nhiên có thể các nhà chế tạo nhiệt luyện lưỡi cưa không đồng đều hoặc do người thực hiện thao tác cưa không đúng làm cho lưỡi cưa bị mòn me một bên dẫn đến khả năng cắt của hai bên me lưỡi cưa không đồng đều làm cho đường cưa bị xéo. Để khắc phục nguyên nhân này thì tốt nhất nên thay lưỡi cưa mới, hoặc có thể tạm thời giảm bớt các sai hỏng này bằng cách xoay trở chi tiết qua lại khi thực hiện cưa.
